स्पेनमा २९ नोभेम्बरमा आम निर्वाचन: के हुँदैछ र नेपालीलाई के असर पर्छ?

परिचय

स्पेनमा समयभन्दा अगावै आम निर्वाचन हुने भएको छ। प्रधानमन्त्री पेद्रो सान्चेजले सोमबार, ५ अक्टोबर २०२६ मा यसको घोषणा गरे। निर्वाचन २९ नोभेम्बर २०२६, आइतबार हुनेछ। राजा फेलिपे छैटौँले निर्वाचनको आदेशमा हस्ताक्षर गरिसकेका छन्, र त्यो आदेश (Real Decreto) ६ अक्टोबरमा BOE मा प्रकाशित हुने बताइएको छ।

निर्वाचन किन भइरहेको छ?

समयभन्दा अगावै निर्वाचन

सामान्यतया संसद्को कार्यकाल चार वर्षको हुन्छ। यसपटक त्यो अवधि पूरा हुनुअघि नै संसद् विघटन गरिएको हो।

आवास सम्बन्धी प्रस्ताव अस्वीकृत

सरकारले संसद्बाट आफ्ना प्रस्ताव पारित गराउन केही समयदेखि कठिनाइ भोगिरहेको थियो। आवाससँग सम्बन्धित दुईवटा Real Decreto-ley लाई Congreso de los Diputados ले अस्वीकार गरेपछि अवस्था झन् जटिल बन्यो। ती प्रस्तावमा घरभाडा, आवास र केही बेदखली (eviction) संरक्षण सम्बन्धी उपाय समावेश थिए। आवश्यक समर्थन जुटाउन नसकेपछि सान्चेजले संसद् विघटन गरी नयाँ जनादेश खोज्ने निर्णय गरेका हुन्।

दलहरूको व्याख्या फरक

निर्वाचन घोषणाको कारणबारे राजनीतिक दलहरूको व्याख्या एकै प्रकारको छैन। त्यसैले यसलाई एउटै कारणसँग जोडेर बुझ्नु उपयुक्त हुँदैन।

२९ नोभेम्बरमा के का लागि मतदान हुन्छ?

स्पेनका मतदाताले नयाँ संसद्का लागि मतदान गर्नेछन्। निर्वाचन दुई सदनका लागि हुनेछ:

• Congreso de los Diputados (तल्लो सदन)
• Senado (माथिल्लो सदन)

नयाँ Congreso को संरचनाले अबको सरकार गठनमा ठूलो भूमिका खेल्नेछ। कुन दल वा दलहरूको समूहले पर्याप्त संसदीय समर्थन जुटाउन सक्छ भन्ने कुरा निर्वाचन परिणाम र त्यसपछिको वार्ताले तय गर्नेछ। अहिल्यै नयाँ सरकार कस्तो बन्ला भनेर भन्न सकिँदैन।

निर्वाचनको मुख्य तालिका

मिति	के हुन्छ
६ अक्टोबर	BOE मा निर्वाचन आदेश प्रकाशित हुन्छ। यसै दिनदेखि voto por correo (डाक मतदान) का लागि आवेदन दिन सकिन्छ।
१६ अक्टोबर	गठबन्धन बनाएर चुनाव लड्ने दलहरूले जानकारी दिने अन्तिम दिन।
२१ अक्टोबर	उम्मेदवारी सूची बुझाउने प्रक्रिया सुरु।
२६ अक्टोबर	उम्मेदवारी बुझाउने अन्तिम दिन।
२८ अक्टोबर	बुझाइएका उम्मेदवारी सूची BOE मा प्रकाशित हुन्छन्।
२ नोभेम्बर	निर्वाचन निकायले उम्मेदवारहरूको औपचारिक घोषणा गर्छ।
१३ नोभेम्बर	राति १२ बजेदेखि चुनावी प्रचार सुरु।
१९ नोभेम्बर	डाक मतदानका लागि आवेदन दिने अन्तिम दिन।
२३ नोभेम्बर	जनमत सर्वेक्षण (opinion poll) प्रकाशित गर्न पाइने अन्तिम दिन।
२५ नोभेम्बर	डाकमार्फत मत पठाउने अन्तिम दिन।
२७ नोभेम्बर	राति १२ बजे चुनावी प्रचार समाप्त।
२८ नोभेम्बर	Jornada de reflexión (मतदानअघिको मौन दिवस)।
२९ नोभेम्बर	निर्वाचनको दिन।

यी मितिहरू हाल प्रकाशित आधिकारिक तालिकासँग मेल खान्छन्।

डाक मतदान (Voto por correo) कसरी गर्ने?

मतदानको दिन आफ्नो मतदान केन्द्रमा जान नसक्ने व्यक्तिले यो विकल्प प्रयोग गर्न सक्छन्।

• आवेदन अवधि: ६ अक्टोबरदेखि १९ नोभेम्बरसम्म।
• व्यक्तिगत रूपमा: आवश्यक पहिचान कागजातसहित Correos को कार्यालयमा गएर आवेदन दिन सकिन्छ।
• अनलाइन: Digital Certificate वा DNI electrónico भएकाले अनलाइनबाट पनि प्रक्रिया गर्न सकिने जानकारी सार्वजनिक भएको छ।

प्रक्रिया सुरु गर्नुअघि आवश्यक कागजात र नियम Correos वा निर्वाचनसम्बन्धी आधिकारिक सूचनामा एकपटक जाँच गर्नु राम्रो हुन्छ।

स्पेनमा बस्ने नेपालीहरूका लागि यसको अर्थ

मतदान गर्ने अधिकार

NIE, TIE वा residencia भएको आधारमा मात्र स्पेनको आम निर्वाचनमा मतदान गर्न पाइँदैन। Congreso र Senado को निर्वाचनमा मतदान गर्ने अधिकार स्पेनको निर्वाचन नामावली (electoral census) मा योग्य रूपमा दर्ता भएका मतदातासँग हुन्छ। त्यसैले नेपाली नागरिक मात्र हुनुहुन्छ र स्पेनी नागरिकता लिनुभएको छैन भने residencia वा empadronamiento भएकै कारण २९ नोभेम्बरमा मतदान गर्न पाइँदैन।

तर निर्वाचन सान्दर्भिक छ

मतदान गर्न नपाए पनि निर्वाचनको असर नेपाली समुदायमा पर्न सक्छ। नयाँ संसद् र त्यसपछि बन्ने सरकारले आप्रवासन (immigration), रोजगार, आवास, Social Security र सार्वजनिक सेवासम्बन्धी नीति परिवर्तन गर्न सक्छ। त्यसैले यी विषयमा दलहरूले के भन्छन् र सरकारले के निर्णय गर्छ भन्ने कुरा हेर्नु उपयोगी हुन्छ।

आवास किन प्रमुख मुद्दा बनेको छ?

निर्वाचन घोषणा हुनुभन्दा केही दिनअघि नै आवास संसद्मा ठूलो राजनीतिक विवाद बनेको थियो। सरकारले दुईवटा decreto पारित गराउन खोजेको थियो, तर Congreso ले अस्वीकार गर्‍यो। त्यसपछि सरकारसँग संसद्मा आवश्यक समर्थन जुटाउने क्षमता कत्तिको छ र आगामी राजनीतिक दिशा के हुन्छ भन्ने बहस तीव्र भएको छ।

चुनावी अभियानमा आवास प्रमुख विषय बन्ने देखिन्छ। दलहरूले यी क्षेत्रमा आफ्ना प्रस्ताव सार्वजनिक गर्ने सम्भावना छ:

• घरभाडा
• युवाका लागि आवास
• सार्वजनिक आवास
• बेदखली संरक्षण
• घर किन्न सक्ने क्षमता
• भाडा बजार (rental market)

कुन प्रस्ताव लागू हुन्छ भन्ने कुरा निर्वाचन परिणाम र त्यसपछि बन्ने सरकारमा भर पर्छ।

संसद् विघटनपछि के हुन्छ?

अन्तरिम व्यवस्था

Congreso र Senado विघटन भएपछि Diputación Permanente ले संविधान र कानुनले तोकेको सीमाभित्र रहेर आवश्यक संसदीय काम सम्हाल्छ।

नयाँ संसद् गठनको समयसीमा

संविधानअनुसार निर्वाचनपछि बढीमा २५ दिनभित्र नयाँ Cortes Generales गठन हुनुपर्छ। मतदान २९ नोभेम्बरमा हुने भएकाले नयाँ संसद् २४ डिसेम्बरभन्दा ढिला नहुने गरी बस्नुपर्नेछ। त्यसपछि नयाँ प्रधानमन्त्री चयन गर्ने प्रक्रिया investidura सुरु हुनेछ।

अबका हप्ताहरूमा दलहरूले के गर्छन्?

उम्मेदवारी २१ देखि २६ अक्टोबरसम्म बुझाइनेछ, र त्यसपछि अन्तिम सूची तयार हुनेछ। १३ नोभेम्बरदेखि औपचारिक प्रचार सुरु हुनेछ, जसमा दलहरूले आफ्ना मुख्य मुद्दा र कार्यक्रम लिएर मतदातासमक्ष जानेछन्। आप्रवासन, अर्थतन्त्र, आवास, रोजगार, कर, स्वास्थ्य र शिक्षाजस्ता विषयमा बहस हुने सम्भावना छ।

नेपाली समुदायले के हेर्दा उपयोगी हुन्छ?

क्षेत्र	हेर्नुपर्ने प्रश्न
दलहरूको कार्यक्रम	आप्रवासी र विदेशी बासिन्दाबारे कुन दलले के प्रस्ताव गर्छ?
आवास नीति	भाडा, बेदखली र सार्वजनिक आवासबारे के प्रस्ताव छन्?
रोजगार	काम, न्यूनतम ज्याला र श्रम नीतिबारे के भनिएको छ?
आप्रवासन	Residencia, नागरिकता, regularización र Extranjería सम्बन्धी के प्रस्ताव आउँछन्?
संसद्को संरचना	सरकार बनाउन कस्तो संसदीय समर्थन आवश्यक पर्छ?

एउटा कुरा याद राख्नुपर्छ: चुनावी भाषण वा घोषणापत्र आफैँमा लागू भइसकेको कानुन होइन। कुनै पनि नीति लागू हुन संसद्, सरकार र कानुनी प्रक्रिया पार नगरी हुँदैन।

सामाजिक सञ्जालका खबरमा सावधानी

निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा Facebook, TikTok, YouTube र WhatsApp मा आप्रवासन र सहायता योजनाबारे धेरै दाबी फैलिन सक्छन्। उदाहरणका लागि:

• "अब सबै undocumented लाई कागज दिइन्छ।"
• "नयाँ सरकारले सबै विदेशीलाई €XXX दिनेछ।"
• "Residencia को नियम तुरुन्तै परिवर्तन भयो।"

यस्ता सन्देश देख्दा तुरुन्त विश्वास नगरी BOE, Gobierno de España, Ministerio de Inclusión वा Extranjería जस्ता आधिकारिक निकायको सूचना हेर्नु उपयुक्त हुन्छ।